15 Şub 2014

Sevgililer Günü tarihçesi

Şubat ayı adeta aşk ayıdır. İster sevgilisi olsun olmasın, isterse aşka inansın inanmasın birçok insan, bu ayda yoğunca ortaya çıkan aşk aurasından etkilenir Havada bu kadar keskin aşk kokusunun olması bildiğimiz gibi 14 Şubat Sevgililer Günü'nden kaynaklanıyor.

Bu özel günün kökeni aslında Roma Katolik Kilisesi'nin inanışına dayanıyor. 14 Şubat, Valentine ismindeki bir din adamının adına ilan edilen bir bayram günü. 1712 yılına ait İsveç Almanağında belirlendi. İngilizce St. Valentine's Day ve bazı toplumlarda ise Aziz Valentin Günü olarak bilinir.
Şubat ayı ortasının aşk ile ilişkisi antik çağlara dayanır. Antik Yunan takvimlerinde, Ocak ayı ortası ile Şubat ayı ortasında kalan zaman Gamelyon ayı olarak adlandırılmıştı. Antik Roma'da 15 Şubat, Zeus ile Hera'nın kutsal evliliğine, bereket tanrısı Lupercus'un onuruna, Lupercalia günü olarak kutlanmaktaydı. Bu günde, Lupercus'un din adamları tanrıya keçi kurban ederlerdi. Daha sonra kafalarının üstüne koydukları bir parça keçi derisi ile Lupercus'u simgeleyerek, Roma sokaklarında koşturup, karşılaştıkları herkese dokunurlardı. Genç kızlar gönüllü olarak ileri atılır ve bereket tanrısının dokunuşundan paylarını almaya çabalarlardı. İnanışa göre bu dokunuş sayesinde doğurganlıkları kolaylaşacaktı. Lupercalia bayramının arifesi olan 14 Şubat'ta genç erkeklerin ve genç kızların isimleri yazlı olan kura ile bayram boyunca "çift" olma alışkanlığı vardı. 469'da Papa bu gayri-Hıristiyan bayramını yasaklayarak sadece kura çekilişine izin verdi. Ancak artık kuralarda kızların değil azizlerin isimlerini yazlıydı.

Sevgililer Günü kartı
Ülkemizde sevgililer günü kartını yollayan yok herhalde. Artık kartpostal olayının öldüğü bu zamanlarda topraklarımızda bunu tercih edenin de çıkacağını sanmıyorum. Bazı toplumlarda görülen en yaygın kutlama şekli. Sevgi mesajları, aşk şiirleri vs yazılır. Lakin Sevgililer Günü'nün tarihteki asıl olayı kart yollamaktır.

Romantik aşk ile Valentine arasındaki bağlantı ilk olarak 14. yüzyıla ait kaynaklarda görülmektedir. 1381 tarihli Parlement of Foules adlı kitaba göre, Fransa'da ve İngiltere'de 14 Şubat geleneksel olarak kuşların çiftleşme günü olarak bilinmekteydi. Günün bu özelliğinden dolayı sevgililer birbirlerine güzel sözler yazan notlar vermekteydi ve bu notlarda birbirlerine Valentine diye hitap etmekteydiler.
Ilk Sevgililer Günü kartı 1800lü yıllarda yollandı. 14 Şubat günü o kartı gönderen Amerikalı Esther Howland kişiydi. O günden bu güne çok sayıda insanın kutladığı toplumsal bir olay oldu.

Özellikle batı medeniyetlerinde, sevgilisi olmayanlar hoşlandıkları kişilere kart gönderir. Alıcı kişi, içinde genellikle "Sevgilim olur musun?" yazan bu imzasız kartın kimden geldiğini bulmaya çalışır.

Ülkemizde kart pek tercih edilmediği için çiftler genellikle karşı tarafa sevgilerini anlatan hediyeler verir. Bu hediyelerin başında çiçek ve çikolata gelir. Başbaşa gidilen romantşik bir yemek, ya da evde hazırlanan romantik bir sofra en yaygın kutlamalardan bir diğeridir.
Sevgililer günü gerçeği
Her şey bir yana bu günün özel bir gün müdür yoksa değil midir sorusu da karşımıza çıkıyor. Bir senenin 365 gün 6 saat olduğu bir dünyada bir insanın sadece bugün sevdiklerini hatırlaması sistemin kapitalist ekonomi için dayatmasından başka bir şey değildir. Bu gün için maddiyatı zorlayanlar olduğu gibi maneviyatı öne tutanlar da var. Bir tarafta da 14 Şubat'ta hiçbir şey yapmayanlar! Zaten, Şubat ayında bu günle ilgili birçok şey insanın karşına çıkıyor. Kişinin aklına gelmese bile, ya da düşünemese/düşünmese, o kadar çok şeye dışarıda rastlaması bilincine bir nevi mesajlar yolluyor gibi. Kişi bir anda Sevgililer Günü'nü kutlama gereği hissediyor ve kutlamadığında karşı tarafın kendisine alınacağını düşünüyor. Sizce de zorla kutlanmış bir Sevgililer Günü olmuyor mu bu açıdan? Hediye almak/vermek, süprizlerle karşılaşmak herkes için güzeldir, ama önemli olan gerçekten düşünülerek hazırlanılandır. Bu yüzden bu gün dışında çiftlerin birbirine bir şeyler yapması çok daha özeldir.

Iyi tarafından bakarsak, 14 Şubat günü aslında odun olan çiftler için zorunlulukla yapılsa da tek gün de olsa güzel şeyler yaşaması için fırsattır. Bu güne karşı nötr olanlar için sadece seni seviyorum demek ya da harcama yapmadan basit ama karşı tarafın hoşuna gideceği şeyler yapmak en uygunudur. Eskide yapılan imzalı ya da imzasız kartlaşmalar abaertıdan uzak çok daha anlamlı duruyor. Çağımızın bir olayı daha sisteme oturttuğunu görmüş olduk. Hiç şaşırmadım.

Valentine ile ilgili notlar
1908 tarihli Katolik Ansiklopedisi'ndeki eski şehitler listesinde, 14 Şubat gününe kayıtlı, inancı yüzünden öldürülmüş üç tane Aziz Valentine geçmektedir. Romantik aşk ile Valentine arasındaki bağlantı tarihi dökümanlarda hiç geçmemektedir. Kimi tarihçilere göre sadece bir efsanedir. Valentine'nin onuruna kutlama günü, 14 Şubat 496 yılında Papa Gelasius tarafından ilan edilmiştir. 1969 yılında kilise takviminden Aziz Valentine gününü çıkarmıştır.

Hıristiyan olduğu için öldürülmüş din adamı Valentine ile romantik aşk arasındaki ilişkiyi anlatan efsanelerin 14. yüzyılda ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu efsanelerde geçen başlıcaları şöyledir: Valentine, öldüreleceği günden bir gün önce gardiyanın kız kardeşine "Valentine'ninden" imzalı bir aşk notu vermişti. Romalı askerlerin evlenmesinin yasak olduğu dönemlerde; gizlice evlenmelerine yardım etmişti.
  • Valentine kelimesi, Batı medeniyetlerinde hoşlanılan kişi veya sevgili anlamlarında da kullanılır.
  • Tahminlere göre 14 Şubat günü, tüm dünyada 1 milyar civarında kart gönderilmektedir.
  • Bunun yanı sıra hediye alımlarından kaynaklı piyasada satışlar artmaktadır.
  • Bunun doğal sonucu olarak olayın ticari yönü çok fazla önem kazanmış, sevgililer günü tüm dünyada ticaretin canlandığı bir dönem haline gelmiştir.
WoMEN Dergisi Şubat 2014 sayısında yayınlandı.
FOLLOW ON

Yorum Gönder